Фавқулодда фонд
Камида 3–6 ойлик зарурий харажатга тенг хавфсизлик ёстиғи.
Асосий 3 фикр
- Фавқулодда фонд — фақат ҳақиқий кутилмаган ҳолатлар учун алоҳида пул, саёҳат ёки шоппинг учун эмас.
- Миқдори — камида 3–6 ойлик зарур харажат (даромад эмас): 6 млн сўм харажатда 18–36 млн сўм.
- Даромади ўзгарувчан, оилали ёки чет элдагиларга 6 ойлик фонд керак; кичикдан бошлаб, алоҳида сақланг.
Ҳаётдаги кутилмаган ҳолатларни тўхтата олмаймиз, лекин уларга олдиндан тайёр бўла оламиз. Бунинг энг муҳим воситаси — фавқулодда фонд, яъни молиявий хотиржамлик ёстиғи. Бу дарсда у нима, қанча бўлиши керак ва қандай йиғилишини кўриб чиқамиз.
Фавқулодда фонд нима?
Фавқулодда фонд (инглизча эмергенсй фунд) — кутилмаган ҳолатлар учун алоҳида ажратилган пул.
Масалан:
- иш вақтинча йўқолиб қолса;
- соғлиқ билан боғлиқ харажат чиқса;
- уй, машина ёки телефон учун шошилинч харажат пайдо бўлса;
- оилага кутилмаганда ёрдам керак бўлса.
Бундай пайтда қарз олиш, кредит карта ишлатиш ёки жамғармани бузиш ўрнига фавқулодда фонд сизга таянч бўлади.
Қанча пул бўлиши керак?
Тавсия қилинадиган миқдор — камида 3–6 ойлик яшаш харажатлари.
Эътибор беринг: бу ерда даромадингиз эмас, айнан яшаш учун зарур харажатларингиз ҳисобланади:
- ижара;
- озиқ-овқат;
- коммунал тўловлар;
- транспорт;
- суғурта;
- қарз тўловлари бўлса, улар ҳам.
Ҳаётий мисол
Азиз ойига 10 000 000 сўм олади, лекин унинг оиласининг зарур ойлик харажатлари — ижара, озиқ-овқат, коммунал, транспорт — жами 6 000 000 сўм.
| Фонд тури | Ҳисоб | Сумма |
|---|---|---|
| Минимал фонд | 3 ой × 6 млн | 18 000 000 сўм |
| Қулайроқ фонд | 6 ой × 6 млн | 36 000 000 сўм |
Азиз ҳисоблаганда даромадини (10 млн) эмас, харажатини (6 млн) асос қилиб олди. Унинг оиласи борлиги учун у 6 ойлик фондни мақсад қилиб қўйди.
Кимга 6 ойлик фонд кўпроқ керак?
- даромади ўзгарувчан бўлганларга;
- фреелансер ёки бизнес қиладиганларга (масалан, Карим ака каби дўкон эгаларига);
- оиласи ва фарзандлари борларга;
- чет элда яшаётганларга.
Қандай бошлаш мумкин?
Фавқулодда фондни йиғиш
- 1Аввал бир ойлик зарур харажатингизни аниқланг
- 2Ҳар ой даромаддан маълум фоизни алоҳида ҳисобга ўтказинг
- 3Фондни осон ечиб олиш мумкин бўлган, лекин кундалик сарф қилинмайдиган жойда сақланг
Энг муҳими — катта суммани кутиб ўтирманг. Ҳар ой оз-оздан йиғилган пул ҳам бир кун келиб сизни катта молиявий босимдан сақлайди.
Хориждагилар учун — Корея
Кореяда кутилмаган харажатларга виса, суғурта ёки яшаш билан боғлиқ мажбурий тўловлар ҳам киради. Масалан, ойлик мажбурий харажатларингиз 1 000 000 вон бўлса:
- минимал фавқулодда фонд: 3 000 000 вон (3 ой);
- қулайроқ фонд: 6 000 000 вон (6 ой).
Чет элда яшаётганлар учун 6 ойлик фонд айниқса тавсия этилади.
Хулоса
- Фавқулодда фонд — фақат ҳақиқий кутилмаган ҳолатлар учун алоҳида пул.
- Миқдори: камида 3–6 ойлик зарур харажатлар (даромад эмас).
- Даромади ўзгарувчан, оилали ёки чет элдагиларга 6 ойлик фонд керак.
- Кичикдан бошланг, алоҳида ва осон ечиладиган жойда сақланг.
Фавқулодда фонд — бойлар учун эмас, хотиржам яшашни истаганлар учун.
Ўзингизни текширинг
3 та савол. Жавобдан кейин дарҳол изоҳ чиқади, натижа ҳеч қаерга ёзилмайди.
1.Фондингиз ҳажмини ҳисоблаш учун бир ойлик харажатларни ёзяпсиз. Қайси бири бу ҳисобга кирмайди?
2.Дарсга кўра қуйидагилардан кимга 6 ойлик фонд айниқса керак?
3.Дўстингиз ҳали фонд йиғмаган: «Керакли сумма жуда катта, аввал қўлимга катта пул тушсин, кейин бошлайман» дейди. Дарс нима маслаҳат беради?
Бугун қилинг
Фавқулодда фондингиз ҳажмини ҳисобланг
Билим амалда мустаҳкамланади: бунга 15 дақиқа кифоя.